Schrijf helder: neem verwarring weg

zakelijk boek schrijven

‘Most of these ballots are mail,’ zei de CNN-presentator die het nachtelijke stokje overnam van John King bij de magic map.

‘You mean “mail” as in “sent by post” not “by men”,’ zei Chris Cuomo.

Dit moet je in je zakelijke boek ook doen: verwarring wegnemen.

Het liefst wil je dat je tekst geen vragen oproept, daar werk je aan op allerlei niveaus: je zorgt voor een afgebakend onderwerp, een goed te volgen structuur, je smeedt de boel soepel aan elkaar met bruggetjes en je zinnen zijn eenduidig.

Maar soms zeg je iets – of heb je een bepaald hoofdstuk bewust opgenomen – wat verwarrend kan zijn. Ik moet even denken aan het boek van Esther Teeuw, Managers op het matje. Dat gaat over welke energiebronnen er allemaal aan te boren zijn als je aandacht besteedt aan je lijf via bijvoorbeeld ademhaling, houding, voeding en ontspanning. In dit boek gaat ze ook in op het denken, wat verwarrend kan zijn als je net daarvoor hebt gelezen: we moeten ons hoofd uit en ons lijf in.

In zo’n geval kun je vrij simpel de vragen die (mogelijk) rijzen, letterlijk benoemen: Wat doet een hoofdstuk over je denken in een boek over je lijf? En dan beantwoord je dat zodat je lezer gerustgesteld is en weet: deze schrijver heeft hierover nagedacht en er bewust voor gekozen om dit op te nemen. Als je lezer begrijpt waarom, voelt hij/zij zich veel gerichter voortgestuwd. En niet dobberend op een rubberbootje: waarheen? waarom?

Schrijven is kiezen

schrijven is kiezen

De afgelopen dagen zat ik op Schiermonnikoog, mijn jaarlijkse Jet Retraite. Op mijn huurfiets reed ik het eiland rond. En terwijl ik langs ANWB-paddenstoelen zoefde, dacht ik: dat wil ik zijn voor schrijvers, zo’n paddenstoel.

Ik heb altijd al warme gevoelens gehad bij die rood-witte helden. Ze staan daar een beetje bescheiden te zijn maar ondertussen wijzen ze je de weg. Of eigenlijk: laten ze zien wat waar de keuzes zijn. Jij bent de baas. Wil je naar de vuurtoren? Ga rechts. Wil je naar het dorp? Ga links. Wil je naar het strand? Ga terug. Ken je de weg al? Trap maar lekker door. Wil je even stilstaan of wiebelen wiebelen omdat je er nog niet uit bent? Ook goed.

Kruispunten

Als ik schrijvers begeleid probeer ik hetzelfde te doen: de kruispunten zichtbaar maken. Keuzes, bestemmingen, routes. Vaak al vroeg in het proces. Zo zorgen we samen voor een prettige reis die uitkomt op je gewenste bestemming. 

Wil je hierheen of daarheen?
Schrijf je over x maar zit je echte verhaal in y? Sla die weg dan in en blijf op dit pad.
Wil je je manuscript aanbieden aan een uitgever? Dan kun je deze dingen verwachten onderweg. Wil je dat?
Wil je zelf uitgeven? Dan is het pad vrijer en kom je nog wat andere paddenstoelen tegen.

De antwoorden op die vragen heb je niet altijd meteen en dat geeft niet. Soms moet je even stilstaan op zo’n punt. Of omkeren omdat je erachter komt dat je niet op de juiste weg zit. Dat is heel normaal. 

Schrijven is kiezen

Er moet een hoop gekozen worden tijdens het schrijfproces. Over je precieze onderwerp en welke structuur en vorm daarbij past. Voor wie je schrijft, in welke stijl. En verderop, over opmaak, omslag, productie, distributie, tamtam.

Kies je niet? Dan blijf je daar bij die paddenstoel staan. Of fiets je de duindoorn in.

Kies je wel? Dan schrijf je het boek dat jij wil schrijven, zit er meer vaart en plezier in het proces en geef je je boek uit op een manier die bij je past.  

Wij paddenstoelen zien niets liever. 

***

Ook aan de slag met je boek? Ik ben graag je paddenstoel. Je bent van harte welkom voor 1-op-1 schrijfcoaching.

Wat hebben wij vandaag nodig?

Een tijdje geleden dook een kruideniersboekje van mijn oma op. Van oktober 1958. Hierin noteerde ze in de loop van de week de bestellingen voor kruidenier Spoelstra voor haar tienkoppig gezin: griesmeel, jonge kaas, vim, maizena, buismans, stijfsel, havermout, vermicelli.

Op vrijdag haalde Spoelstra het boekje op en op zaterdag bezorgde hij de boodschappen en vulde hij de bedragen in. Die uitgaven moesten allemaal exact kloppen, vooral omdat mijn opa elke zaterdagavond de huiselijke boekhouding voerde zoals hij dat deed in zijn baan als administrateur: nogal grrrrondig, tot op de cent: ‘kasverschil f 0,01’.

boek schrijven tipWat hebben wij vandaag nodig?

Die schriftjes werden verstrekt door de kruidenier. Voorin, op de binnenkant van het kaft, stond een overzicht van de producten in categorieën als Op de boterham, Zuidvruchten (zoals appels) en Poetsartikelen. Met helemaal bovenaan, en nu komt ie, de fantastische kreet: Wat hebben wij vandaag nodig?

Déze kruideniersmentaliteit bevalt mij wel. ‘Nodig’ klinkt als na-oorlogse basics zoals zeep en gort en boter. Het klinkt niet alsof je luxe-artikelen krijgt opgedrongen (‘143 andere huisvrouwen bekijken deze zalf, nog 3 beschikbaar’). De vraag van  zijn klanten geeft ie letterlijk weer. Ik kan me zo voorstellen dat het vooral een handig lijstje was om na te gaan, heb ik alles?

En het was natuurlijk wel een soort reclame, met een paar merken uitgelicht, maar al met al zo prettig niet-schreeuwerig. Zo verplaatsend in de klant. Ik ben geen marketingexpert maar mij is wel duidelijk: als je klant zich aangesproken voelt en je iets weet te bieden wat voor hem van waarde is, dan is hij eerder geneigd iets van je te kopen. 

Verplaats je in je lezer

Een schrijver is geen kruidenier maar heeft ook iets te verkopen: je (business)boek zelf, natuurlijk, maar vooral je verhaal. Wil je dat dit goed overkomt, dan moet je je kunnen verplaatsen in je lezer. Nogal eens zie ik manuscripten waarin veel nadruk ligt op wat de schrijver wil vertellen. Of wat hij allemaal weet over dit onderwerp. Als je niet aansluit bij de behoeften van je lezer, dan is de kans groot dat hij afhaakt. 

Niet dat ik vind dat je totaal uit moet gaan van wat je lezer wil horen – als je dat al weet – maar geef hem een plek, spreek hem aan, direct of indirect. Als het je lukt om van ik-ik-ik naar en-waar-zit-jij-eigenlijk-op-te-wachten gaat, wordt je verhaal waardevoller en blijft je lezer geboeid. Een paar tips.

  • Omschrijf voor jezelf de ideale lezer van jouw boek en houd die persoon voor ogen tijdens het schrijven
  • Ga in gesprek met je toekomstige lezer, online of in het wild. Dan merk je al snel waar de interesse ligt. Soms zijn dat dingen die je niet had voorzien of die je als bekend veronderstelde. 
  • Noteer de 10 meest gestelde vragen over jouw onderwerp en kijk of je jouw antwoorden erop kunt verweven in je verhaal.
  • Baken je onderwerp af: wat precies is het terrein van jouw expertise? Als je daarbinnen blijft, kun je meer de diepte in en meer zinvols zeggen.
  • Mix theorie met praktijk: pas op voor holle, vage zinnen. Maak het tastbaar met herkenbare voorbeelden van bijvoorbeeld situaties op de werkvloer. 

Wat hebben wij vandaag nodig, vroeg de kruidenier. Wat heeft mijn lezer nodig, vraag jij. 

Veel succes! En de hartelijke groeten van oma Hopster, still going strong. Onlangs vierde ze haar 101e verjaardag.

***

En jij, wat heb jij nodig? Je bent van harte welkom voor 1-op-1 schrijfcoaching. Als dat is wat je zoekt, natuurlijk. 🙂

Laat je enthousiasme doorklinken in je boek

schrijfcoach

Als je veel uren stopt in het schrijven van je boek, dan wil je ook gelezen worden. De manuscripten die ik onder ogen krijg, zijn vaak interessant en goed doordacht. Maar geregeld tik ik in de kantlijn: probeer wat aansprekender te schrijven. Dat kan op allerlei manieren.

De tip van vandaag: laat je eigen enthousiasme doorklinken in je verhaal.

Kijk. Je bént bovengemiddeld geboeid door het onderwerp, anders schreef je dit boek niet. Maar veel schrijvers raken dit vuur gaandeweg een beetje kwijt. Of denken dat het niet past in schrijftaal. Van dat waakvlammetje worden je lezers niet direct erg warm. Dus pook de boel op en laat merken dat dit verhaal jou aan het hart gaat. Dat werkt aanstekelijk.

Terug naar waar het begon

Stap even uit je tekst en vraag je af waar dit groeiende Word-document ook alweer mee begon. Waarom wilde je dit boek schrijven? Wat fascineert jou zo aan dit thema? Roep dat enthousiasme weer op en breng het in je tekst.

Dat hoeft niet op zijn Freek Vonks of Erik Scherders maar kan ook subtieler.

Stefan Buijsman schrijft bijvoorbeeld deze zinnen in zijn boek Plussen en minnen over wiskunde:

‘Zonder dat Newton het had kunnen weten was zijn voorkeur voor een theorie met mooie wiskunde een groot succes. De wiskundige voorspellingen blijken geweldig nauwkeurig te zijn, zonder dat zijn theorie daarop gemaakt was, daar onder die appelboom op het Engelse platteland.’

Een andere schrijver die ik begeleid schrijft een boek over tennis. Zijn plezier klinkt niet alleen door in de stukken over tennisjargon en zijn mooie observaties van de amateursporter, maar ook in de verhalen over legendarische tennissers. Uit zijn research spreekt bezieling, hij schrijft dingen als:

‘Op 23 juni 1974 noteert Arthur Ashe in zijn dagboek: “Iedere keer dat ik Connors vandaag tegenkwam in de kleedkamer, kostte het al mijn wilskracht hem niet op zijn gezicht te slaan.” ‘

Ook Oermens 2.0, over oude genen in nieuwe tijden, barst van het vuur. Mikkel Hofstee vertelt vol bevlogen ontzag hoe geniaal ons lijf in elkaar zit.

Ja, maar ik schrijf over de gemeente

Sommige boeken lenen zich wonderwel voor een enthousiaste toon. Chief Ouwe Dibbes, over Sander de Kramer, volksheld in Afrika, bijvoorbeeld. Daar mocht ik me tegenaan bemoeien als redacteur en daar zit hoe dan ook al veel geestdriftigs in.

Maar ook – juist! – verhalen die zich er op het eerste gezicht minder voor lijken te lenen, zijn een stuk aansprekender te maken door je eigen ziel en drijfveer meer te laten doorklinken. En het schrijft ook nog eens een stuk prettiger. Zet hem op!

***

Wil jij je verhaal ook goed op papier krijgen? Dit najaar heb ik nog twee plekken vrij voor ondernemers die een schrijfcoach kunnen gebruiken. Lees meer over hoe zo’n samenwerking eruitziet of neem direct contact met me op. Ik ben benieuwd naar je verhaal!

Lang leve de zelfspot

schrijftip

Op dit moment begeleid ik een verhaal over een veelbelovende start-up die moest zien te dealen met een enorme strop. Een van de dingen die ik goed vind aan dit manuscript is de toon. De zelfspot. Geestig beschrijft hij hoe naïef hij destijds zijn bedrijf startte. Alleen al daarmee neemt hij mij acuut voor zich in.

De schrijftip van vandaag: neem jezelf niet zo serieus

Als jij je alleen maar gelikt presenteert in je businessboek of op je website dan lijkt dat misschien professioneel. Je bedrijf gaat perfect, jij bent perfect. Maar die schone schijn is niet alleen doodvermoeiend voor jezelf (‘It’s Bouquet, dear!’) maar ook zo oninteressant voor anderen.

Perfect is ook intimiderend. Prima dat je expert bent, maar een beetje menselijk is wel zo sympathiek. En als je goed bent, blijkt dat wel uit je werk. Jouw lezers hebben graag te maken met een mens. Die domme dingen doet en bijvoorbeeld helemaal niet zo hip is als hij lijkt. Dat is ontwapenend. Zo ontwapenend als gesmeerde boterhammen mee naar je werk. Zo ontwapenend als het Stramme Kuiten Toernooi in Soest. 

Streef en struikel

Imperfectie is gelaagd. Het gapende gat tussen ideaal en werkelijkheid is boeiend. Niet voor niets draaien goede boeken om een conflict. Zijn er personages met slechte eigenschappen, achilleshielen. Wordt er gestreefd en gestruikeld.

Dus wees echt, er is al zoveel neps. Wees eerlijk over je tekortkomingen en lach erom. Dan haal je de druk eraf voor jezelf en valt er voor anderen ook nog wat te lachen. Kijk maar naar het doorslaande succes van de White House Correspondents Dinner, bewegingen als de FuckUp Nights en boeken als Die andere moeders doen ook maar wat

Zelfspot in je teksten

Esther Teeuw doet dat goed, vind ik. Ze is psycholoog, executive coach en yogadocent en ze schreef het boek Managers op het matje. Hierin laat ze zien hoeveel er te halen is (energie, plezier, impact) als je aandacht besteedt aan je lijf. Maar ze vertelt ook over haar eigen geoefen en uitglijers. Dat ze de meditatieleraar in Sri Lanka een ferme westerse handdruk gaf. En over de grote moeite die het haar kostte om stil te zitten en alleen maar te tellen. En dat er een tijd was vol koffie om op gang te komen en wijn om te ontspannen. Die toon is sympathiek en nodigt lezers uit om het ook te proberen.

Op je website kun je het ook doen, bijvoorbeeld in je blogs. Kijk maar eens naar de stukken van Sander Aarts op Unbreakable Academy, hier bijvoorbeeld maar ook in zijn video’s.  

Ik ga ook mijn best doen. Om niet zo hard mijn best te doen. En gewoon toe te geven dat ik minder belezen ben dan men misschien denkt. En dat ik geen geduldige moeder ben en al snel vind dat huishoudelijke taken oneerlijk zijn verdeeld, ook al is dat niet zo. En dat ik graag iemand zou zijn die goed kon koken en groene vingers had en die heel accepterend door de regen fietst en niet vloekend. 

En jij, wat valt er bij/om jou te lachen? Veel plezier! 

Schrijvende ondernemers #6: ‘Inhoud en bezieling eerst.’

oermens 2.0

Schrijvende ondernemers #6: Mikkel Hofstee

Mooie verhalen de wereld in helpen brengen, dat is wat ik graag doe. Ik begeleid schrijvers bij het schrijven van hun boek en steeds vaker zijn dat ondernemers. Om startende schrijvers de stuipen op het lijf te jagen een kijkje achter de schermen te geven, laat ik in deze serie graag ‘mijn’ schrijvers aan het woord.

Vandaag: Mikkel Hofstee, oprichter en CEO van Lifeguard. Hij schreef het boek Oermens 2.0 dat in 2018 verscheen bij uitgeverij Water.

Waar gaat je boek over?
Over mijn verbazing hoe onze “oeroude” genen tot een heel andere expressie komen door onze moderne tijd. Het boek heet Oermens 2.0 – oude genen in nieuwe tijden.

Waarom wilde je dit boek schrijven?
Paar redenen, ik was al ongeveer 15 jaar ondernemer en het bedrijf was behoorlijk gegroeid. Ik wilde weer eens iets zelf doen. Daarnaast had ik veel info verzameld door de jaren heen omdat het thema me interesseerde. Na een tijdje ontstaat dan de behoefte om er een boek over te schrijven.

Hoe ben je begonnen, hoe heb je dit aangepakt? 
Ik heb Maarten Frankenhuis, oud-directeur van Artis en natuurkenner, gevraagd me te helpen. De hoofdstukken gingen eerst naar hem en zijn daarna door Jet Hopster geredigeerd. Dat hielp enorm omdat je op een gegeven moment te veel in de tekst zit zelf.

Hoe kwam je bij uitgeverij Water terecht?
Ik kende Bram Bakker [uitgeverij Lucht en uitgeverij Water] via het werk dat ik doe. Aan hem heb ik het idee voorgelegd.

Hoe organiseerde je het schrijven naast je werk?
Ik ben ongeveer 3 tot 4 ochtenden per week om zes uur opgestaan en heb dan anderhalf uur achter elkaar geschreven. En zo nu en dan tussendoor, elk uurtje dat je hebt een beetje doen, werkte goed voor me.

Hoe lukte het je om door te zetten, verder te schrijven, te herschrijven? 
Zoals je een olifant eet. We onderschatten vaak wat we op lange termijn voor elkaar krijgen door vaak een beetje te doen. Ik vond het ook gewoon een leuke uitdaging,

Hoeveel tijd zat er tussen de eerste woorden op papier en je boek in handen?
Ongeveer 18 maanden.

Je hebt je boek in het Engels laten vertalen. Hoe ging dat in zijn werk?
Ik heb dat via upwork gedaan – gewoon een soort van tender uitgezet en een goede vertaalster gevonden. Dat is wel het mooie van dit soort nieuwe platforms. Het is beschikbaar als e-boek en als POD (print on demand).  

Wat heeft het boek je opgeleverd?
Veel meer dan ik had kunnen denken. Het mooiste wellicht dat ik er allerlei leuke en interessante mensen door ontmoet heb. Maar het leert je ook door te zetten, met kritiek om te gaan, jezelf te durven verkopen etc. Ik geef er ook een redelijk aantal lezingen over en dat vind ik ook leuk om te doen.

Heb je een advies voor schrijvende ondernemers?
Je moet wel echt met een onderscheidend onderwerp komen, anders ligt het er te dik boven op dat je het voor je onderneming doet. Inhoud en bezieling eerst, en dan zie je wel wat er gebeurt. Ga niet uit van succes, geniet van het proces.

Benieuwd naar Oermens 2.0? Lees hier meer

WINACTIE
Ik mag 1 gesigneerd exemplaar weggeven. Wil je daar kans op maken, laat dan hier een bericht achter. 

In 3 stappen structuur ontklitten

Er zit een boek in je hoofd. Je hebt al een heel stuk op papier. Je wilt het zo opschrijven dat je lezer geboeid blijft. En dan… loop je vast. Er was ooit een plan, een structuur, maar in je enthousiasme heb je je de meest fascinerende zijpaden in laten voeren.

Waar ging het ook alweer heen? Waar om? Waarom? Je sleutelt wat aan een bijzin, je schaaft wat aan een i, maar je verhaal komt niet vooruit.

Waar je ook over schrijft, houd je structuur simpel. Je lezer moet het kunnen volgen.

KISS: Keep It Simple, Stupid.

Om je verhaal goed op te kunnen schrijven, moet het voor jou glashelder zijn wat je precies wilt vertellen. Als het voor jou niet duidelijk is, raakt de lezer al helemaal de draad kwijt.

Hoe kom je uit de knoop? Terug naar de tekentafel!

  1. Kern: wat is de kern van je verhaal? Omschrijf het in één zin.
  2. Volgorde: als je je bestaande (hoofd)stukken op een (chrono)logische manier ordent, waar kom je dan op uit? Maak een lijst.
  3. Schrap: kijk kritisch naar je zojuist uitgeschreven structuur. Met de door jou geformuleerde kern in je achterhoofd: welke stukken kunnen eruit? Moet je je verhaal van A tot Z vertellen of volstaat G tot P? Bedenk bij elke verhaallijn: als dit er niet in zou zitten, is het verhaal dan nog te volgen? En interessant?

Misschien kom je er wel achter dat er twee verhalen om de aandacht strijden. Dat dat de reden was dat je vastliep. Welk verhaal ga je vertellen? Als je niet kiest kun je niet goed verder.

Simpel ≠ saai

Het wordt pas saai als je niet genoeg hebt geschrapt en de lezer opscheept met zaken die er niet toe doen. Als je scherpe keuzes durft te maken, is dat wat overeind blijft vaak de moeite waard.

Zet hem op!

Schrijvende ondernemers #5: ‘Niet verwacht dat ik zulke mooie reacties zou krijgen.’

boekomslag Sander Aarts

Schrijvende ondernemers #5: Sander Aarts

Mooie verhalen de wereld in helpen brengen, dat is wat ik graag doe. Ik begeleid schrijvers bij het schrijven van hun boek en steeds vaker zijn dat ondernemers. Om startende schrijvers de stuipen op het lijf te jagen een kijkje achter de schermen te geven, laat ik in deze serie graag ‘mijn’ schrijvers aan het woord.

Vandaag: Sander Aarts, oprichter van Unbreakable Academy. Hij voltooide de zwaarste militaire opleidingen in Nederland en diende 16 jaar bij de Special Forces. De lessen die hij leerde beschreef hij in het boek Niet te breken dat in 2019 verscheen bij uitgeverij Meulenhoff-Boekerij via literair agent Willem Bisseling

  1. Waarom wilde je een boek schrijven?

Mijn boek is begonnen als een persoonlijk proces. Een soort zelftherapie om mijn ervaring van me af te schrijven. Maar daarnaast weet je natuurlijk als ondernemer dat een boek je helpt om jezelf als expert op de markt te zetten. Ik hou ervan om mooie doelen te stellen en het schrijven van een boek is een behoorlijk doel. Helemaal als je het helemaal zelf wilt doen en zonder ghostwriter. Dus eigenlijk was het drieledig. Mijn persoonlijke struggles van me afschrijven. Een krachtig en uitdagend doel stellen (en halen). Practice what I preach 😉 En als kers op de taart mijn positionering als ondernemer en spreker. 

  1. Hoe lang zat er tussen de eerste woorden op papier en het boek in handen?  

Ik ben begonnen met schrijven eind 2017/ begin 2018. Een tijdschema van mijn ervaring. Eerst een voorzichtig blogje op mijn website. Daarna een keer een gratis e-boek. Zo ontwikkelde ik mijn schrijfvaardigheden en groeide mijn zelfvertrouwen in het schrijven. Ik kreeg mooie reacties. Zomer 2018 in contact gekomen met Jet en via haar bij een literair agent gekomen. Augustus 2018 het contract getekend bij de uitgever om vervolgens het boek eind 2018 persklaar te hebben. Begin 2019 nog de laatste correctierondes en voilà: het boek lag in juni 2019 in de winkel. Al met al ruim een jaar. Kind kan de was doen 😉

  1. Hoe organiseerde je dat naast je onderneming? 

Ik ging eerst op zoek naar mijn meest creatieve moment van de dag. Voor mij is dat in alle vroegte in de ochtend. Dus om 05:00. Door daar een sterke routine in te ontwikkelen, behield ik tijd voor mijn onderneming. Daarna (toen de deadlines dichterbij kwamen) ook echt wel vaak in de weekenden naar kantoor gegaan om volledige focus te hebben op het schrijven. Ik heb er stiekem toch wel veel voor opgeofferd. 

  1. Wat vond je tegenvallen bij het schrijven? 

De eerste paar keer de feedback vanuit de redactie. In een Word-document van 280 pagina’s, met per pagina ongeveer 30-40 opmerkingen, is het best even doorploegen om alles te verwerken. Dat heeft weinig meer te maken met een creatief proces of lekker genieten van het schrijven. Dat is mentaal afzien en monnikenwerk om alle kanttekeningen door te lezen, te begrijpen en aan te passen. 

  1. Viel er ook iets mee? 🙂

Pfff goede vraag. Ik had niet verwacht dat ik zulke mooie reacties zou krijgen en ik vind het nog soms lastig te geloven dat ik blijkbaar een talent heb om te schrijven. Als ik echt in mijn flow zit, gaat het me ook echt gemakkelijk af en kan ik genieten van het proces. Van het creëren. 

  1. Hoe ging het uitgeven? Wat vond je prettig aan het werken met een uitgever? 

Ik heb een literair agent gevonden via Jet. Een van de eerste overwegingen en vragen was of ik het zelf wilde uitgeven. Wellicht heb ik een verkeerd beeld maar ik zie een literair agent en zeker de uitgever toch als een soort keurmerk. Iedereen kan in principe een boek uitbrengen maar 0,5% van de beginnende auteurs komt bij een uitgever terecht. Dat zegt wat. Mijn uitgever vertelde ook later dat ik zonder literair agent niet bij hen onder de aandacht was gekomen. Toch waren er negen uitgevers geïnteresseerd door de pitch van de literair agent. Alle negen uitgevers reageerden enthousiast en mijn agent faciliteerde alle gesprekken en de onderhandelingen. Ik heb hier zelf totaal geen ervaring in dus dan is het fijn om iemand te hebben die dit voor je doet. Dat de agent daaraan verdient is begrijpelijk. Ik zie dat juist als een mooie vorm van teamwork. Win-win. De samenwerking met de uitgever (de Boekerij) was bijzonder. Enorm veel geduld, een goede begeleiding en de interactie ging heel ongedwongen en natuurlijk. Zij moeten je ook als schrijver een beetje opvoeden, heb ik ervaren. Als beginnend auteur is dat prettig. 

  1. Wat heeft het boek je opgeleverd? 

Heel veel zelfkennis en de ontdekking van een nieuwe skill waar ik enorm veel energie van krijg. Door mijn gedachten op papier te zetten kan ik anderen inspireren. Dat is fijn. Er zijn meer dan 15.000 exemplaren verkocht en de mooie reacties die ik krijg zijn overweldigend. Het stemt me nederig. Voor mijn bedrijf en mijn activiteiten als spreker heeft het boek ook voor een spin-off gezorgd. Meer aanvragen voor trainingen en presentaties. 

  1. Wat ga je anders doen bij je tweede boek?

Eerder aan het fundament beginnen. Toen ik bij de uitgever kwam had ik een verzameling anekdotes van 280 bladzijdes. Maar nog geen boek. Het was enorm veel werk om alles te herstructureren en te herschrijven. Dus het voorwerk is essentieel. 

  1. Heb je een advies voor ondernemers die een boek willen schrijven? Wat had jij zelf willen weten voor je begon? 

Eerder hulp vragen om toch aan die structuur te werken. Een schrijfcoach of begeleiding die je de juiste vragen stelt en je daarin helpt, gaat je enorm veel opleveren. Je besteedt meer tijd aan de voorkant om daarna sneller en efficiënter aan je boek te werken. 

Benieuwd naar Niet te brekenNeem hier een kijkje. Wil je het bestellen, doe dat dan bij je lokale boekhandel!

Een boek te intimiderend? Begin klein!

boek schrijven

Een boek schrijven is nogal een project. Ik ken niemand die daarbij geen hobbel over moest. Zeker bij een eerste boek kan die hobbel steeds hoger worden. 

Hoe pak ik het aan? Ik ben helemaal geen schrijver. Wie zit hier in hemelsnaam op te wachten? 

Zo komt er geen letter op papier.

Ik zeg: maak het jezelf niet zo ingewikkeld. Jouw Grote Verhaal hoeft niet in één keer in een allesomvattend boek te belanden. Ik hoor geregeld van ondernemers dat ze graag hun levenslessen willen vangen in een verhaal dat niet alleen stevig en overtuigend is maar ook inspirerend en persoonlijk en luchtig. Dat snap ik goed, dat willen we allemaal wel, maar dat is nogal wat. Het legt je lam als je van jezelf van nul naar honderd moet, zeker als je weinig schrijfervaring hebt. 

Begin klein: schrijf en publiceer

Ga meters maken met schrijven door klein te starten. Kijk eens of je verhaal is om te bouwen tot een behapbare vorm:

  • TIPS: begin bijvoorbeeld met een serie tips over jouw expertise die je gewoon intikt als bijdrage op LinkedIn.
  • BLOG: als je meer ruimte nodig hebt, kun je een blog starten. Heb je een website en sluit het verhaal dat je in je boek wilt vertellen daarbij aan, dan is dat een prachtige plek om te oefenen. Heb je geen eigen site of wil je je verhaal daar niet plaatsen, dan kun je bijvoorbeeld artikelen schrijven op LinkedIn.
  • E-BOOK: misschien zijn jouw inzichten wel bij elkaar te brengen in een beknopt e-book dat je bijvoorbeeld als weggever op je website plaatst.  

Voordelen

Je schrijfsels de wereld in brengen kan je veel opleveren. Je zelfvertrouwen groeit omdat je over je hobbel heen bent gesprongen én omdat je reacties krijgt die vaak positiever zijn dan je had verwacht. Ook je materiaal groeit. Als je dan straks toe bent aan je boek, dan ligt er al best wat. Dan ben je al begonnen. Ook je toon heb je dan al een beetje gevonden.
Bovendien merk je, door je stukken te delen, hoe je verhaal wordt ontvangen. Waarop goed wordt gereageerd en waarop minder goed. Niet dat je je verhaal daarop moet afstemmen, maar als je bepaalde lezers wilt bereiken, dan is het wel handig als die zich aangesproken en aangetrokken voelen.
Tot slot, als je zo gaat schrijven en publiceren, merk je gauw genoeg of je er plezier in hebt. Dat is hartstikke belangrijk omdat een boek gerust een jaar (of meer) van je tijd gaat vragen. Dan kun je er maar beter lol in hebben. Heb je dat niet, dan moet je je afvragen of je dit boek echt wilt schrijven. (Zo ja, overweeg dan een  ghostwriter.)

Zet hem op! Begin gewoon, ergens. Vanaf daar kun je verder. Veel plezier! 

Schrijvende ondernemers #4: ‘Je hebt vooral doorzettingsvermogen nodig.’

vrouwmetballen

Schrijvende ondernemers #4: Fem Canes

Mooie verhalen de wereld in helpen brengen, dat is wat ik graag doe. Ik begeleid schrijvers bij het schrijven van hun boek en steeds vaker zijn dat ondernemers. Om startende schrijvers de stuipen op het lijf te jagen een kijkje achter de schermen te geven, laat ik in deze serie graag ‘mijn’ schrijvers aan het woord.

Vandaag: Fem Canes wier boek Vrouw met ballen zojuist verscheen bij Karakter Uitgevers via literair agent Maarten Boers

Gefeliciteerd met je boek! Waar gaat het over?

Mijn man werd vrouw. Carly is een vrouw geboren in het lichaam van een man. Maar na elf jaar samen zijn kwam het hoge woord er pas uit.
Het boek is mijn eerlijke en openhartige verhaal over mijn leven met Carly. Hierin beschrijf ik onze eerste ontmoeting, ons leven samen, de onthulling van Carly’s geheim, de transitie en ons leven nadien. Ik beschrijf hierin de schok, het verlies, het verdriet, de liefde voor elkaar, onze hoogte- en dieptepunten en de reacties vanaf de buitenwereld op Carly’s transitie. Ik laat daarbij geen vraag onbeantwoord, ook niet aan mezelf.

Wanneer ben je begonnen met schrijven en hoe heb je dit aangepakt?

Hoewel schrijven een van mijn passies is, schrijf je niet zomaar even een boek. Ik kreeg vaak te horen: goh, jouw levensverhaal, dát moet echt verteld worden. Het begon met mijmeren. Maar zonder structuur geen verhaal dus vervolgens ben ik me gaan verdiepen: hoe doe je dat, een levensverhaal schrijven? Bij de start van mijn schrijfreis hebben de 3 W’s constant als basis gediend: voor ‘Wie’ schrijf ik mijn boek en ‘Waarom’ schrijf ik dit boek? De ‘Wat’ was een eitje, lees maar!

Op 31 augustus 2018 ben ik begonnen en na vier maanden stond de grote lijn van mijn verhaal op papier. Daarna begon het werk pas echt: de redigeerronden. Herschrijven, schrappen, weer schrijven. Uiteindelijk heb ik mijn boek in twaalf maanden geschreven, werd mijn manuscript omgetoverd tot een persklare versie en nu ligt mijn boek in de (online) boekhandels.

Wat heb je geleerd tijdens het schrijfproces?

Ha, ik heb enorm veel geleerd én afgeleerd! Nu klets ik makkelijk vijf kwartier in een uur, maar schrijven, dat is echt een vak.
Ik heb me de narratieve techniek eigen gemaakt. Het beeldend schrijven: show don’t tell, waardoor je de lezer meetrekt in je verhaal en echt laat beleven. Een tip voor alle beginnende schrijvers: gebruik synoniemen en mijd clichés!

Heb je darlings moeten killen en zo ja, welke?

Ja! Ik heb heb wel een paar geliefde zinnen of een passage moeten vermoorden! Maar schrijven is schrappen. Het doel van Kill your darlings op het niveau van scènes en alinea’s is het evenwicht te vinden tussen scènes met zintuiglijke elementen, die de lezer in staat stellen dat beeld op te bouwen, en alinea’s die de lezer voorzien van noodzakelijke informatie. En als schrijver ben je vaak geneigd over te doseren waarmee je het inlevingsvermogen van de lezer doodslaat. En dat is de doodsteek voor je verhaal.

Hoe heb je het uitgegeven?

Ik heb het geluk gehad dat ik ben opgepikt door een literair agentschap, Maarten Boers literary agency. Auteurs met een agent vinden doorgaans gemakkelijker een uitgever dan auteurs zonder agent. De diensten van een literair agent zijn divers, van onder meer inhoudelijk advies tot het zoeken naar een geschikte uitgever. Met dat selectieproces neemt een agent een deel uit handen van de uitgever en waarborgt daarmee een bepaald kwaliteitsniveau. Mijn boek is uitgegeven door Karakter Uitgevers, gespecialiseerd in non-fictie.

Wat is je advies aan anderen die een boek willen schrijven?

Schrijven is passie! Maar realiseer je dat het dus betekent dat je zoveel mogelijk uren per dag moet schrijven, elke dag. Ik heb ook aardig wat nachten overgeslagen en etentjes afgeslagen omdat ik achter een scherm met een knipperende cursor zat. Wat je vooral nodig hebt: doorzettingsvermogen… en een goed idee, een mooi verhaal of bijzondere visie en een scherpe pen!

Benieuwd naar Vrouw met ballen? Neem hier een kijkje. Wil je het bestellen, doe dat dan bij je lokale boekhandel!